In dit artikel
Een goede BHV-cursus draait niet alleen om weten wat je moet doen, maar vooral om daadwerkelijk kunnen handelen wanneer er iets gebeurt.
Juist in de eerste minuten van een incident moet een BHV’er snel en verantwoord kunnen optreden totdat professionele hulp het overneemt. Daarom bestaat een volwaardige BHV-training uit theorie én praktijk.
Daarbij horen onder andere:
- eerste hulp;
- reanimatie;
- gebruik van een AED;
- beoordelen en zo nodig bestrijden van een beginnende brand;
- alarmeren;
- veilig handelen bij brand;
- begeleiden en uitvoeren van een ontruiming.
Het gaat daarbij nadrukkelijk niet om heldhaftig optreden. Een belangrijk onderdeel van de training is juist leren beoordelen:
Kan ik hier nog veilig handelen, of moet ik terugtrekken, de deur sluiten en overgaan tot alarmering en ontruiming?
1. Concreet voorbeeld brand
Stel dat een BHV’er een melding krijgt van rook of brand in een ruimte. Dan is het onvoldoende wanneer iemand alleen theoretisch weet hoe een brandblusser werkt.
De BHV’er moet leren:
- hoe hij een incident veilig benadert;
- hoe hij een gesloten deur benadert;
- hoe hij een deur veilig opent;
- hoe hij beoordeelt wat zich achter die deur bevindt;
- of er nog sprake is van een beginnende brand;
- of bestrijding binnen zijn handelingsperspectief valt;
- hoe een blusmiddel gebruiksklaar wordt gemaakt;
- hoe een brand veilig benaderd en bestreden wordt.
Maar minstens zo belangrijk is het herkennen van het moment waarop niet meer geblust moet worden. Dan moet de BHV’er:
- terugtrekken;
- de deur sluiten;
- alarm slaan;
- zich richten op ontruiming.
Dat is het verschil tussen alleen weten hoe iets werkt en daadwerkelijk voorbereid zijn op een noodsituatie. Door deze vaardigheden steeds in de praktijk in een zoveel mogelijk echte realistische nagebootste situatie te leren, met echt vuur en/of rook en bijvoorbeeld slow-whoop alarm sluit een training het best aan bij de praktijk.
2. Concreet voorbeeld: reanimatie
Hetzelfde geldt bijvoorbeeld voor een reanimatie. Ook deze vaardigheid moet regelmatig in de praktijk worden geoefend, met een daarvoor geschikte reanimatiepop en een oefen-AED. Hoe realistischer de oefening wordt ingericht, bijvoorbeeld door te werken met verschillende scenario’s en praktijksituaties, hoe beter deze aansluit bij een echte reanimatie. Daarbij spelen ook de gebruikte oefenmaterialen een belangrijke rol. Een volwaardige reanimatiepop met armen en benen benadert de werkelijkheid bijvoorbeeld beter dan alleen een eenvoudige torso zonder armen en benen. Juist zulke details helpen deelnemers om handelingen realistischer te oefenen en zich beter voor te bereiden op een daadwerkelijke noodsituatie.
Hieronder een duidelijke opsomming, maar het gaat er dus vooral om op welke wijze je het aangeleerd krijgt:
Bij een basisopleiding BHV, zoals die van het NIBHV, leer je grofweg het volgende.
- Veiligheid van jezelf, het slachtoffer en de omgeving beoordelen
- Een noodsituatie herkennen en de juiste hulp inschakelen
- 112 alarmeren en belangrijke informatie doorgeven
- Controleren van bewustzijn en ademhaling
- Reanimeren van een volwassene
- Werken met een AED
- Een bewusteloos slachtoffer met normale ademhaling helpen
- Een slachtoffer in de stabiele zijligging leggen
- Handelen bij verslikking en verstikking
- Ernstige bloedingen stoppen
- Verbanden en wondverzorging toepassen
- Handelen bij brandwonden
- Handelen bij botbreuken, kneuzingen en verstuikingen
- Handelen bij shock
- Handelen bij flauwte en bewustzijnsstoornissen
- Handelen bij epilepsie, beroerte, hartinfarct, Angina Pectoris en diabetes
- Een beginnende brand herkennen en beoordelen
- Brandontwikkeling en rookverspreiding herkennen
- Veilig benaderen van een brand
- Bepalen of een brand nog veilig door een BHV’er kan worden bestreden
- Een beginnende brand daadwerkelijk blussen
- Werken met een brandslanghaspel
- Werken met een sproeischuimblusser
- Werken met een CO₂-blusser
- Het juiste blusmiddel kiezen
- Omgaan met een vlam in de pan
- Omgaan met brandende kleding
- Veilig openen of benaderen van deuren bij brand
- Een brand melden en de interne organisatie alarmeren
- Een ontruimingsalarm herkennen
- Een ontruiming starten
- Mensen aanwijzingen geven en begeleiden
- Vluchtroutes en nooduitgangen gebruiken
- Rekening houden met verminderd of niet-zelfredzame personen
- Bezoekers begeleiden tijdens een ontruiming
- Ruimten controleren tijdens een ontruiming
- Voorkomen dat mensen teruglopen naar een gevaarlijk gebied
- Mensen naar de verzamelplaats begeleiden
- Controleren of personen worden vermist
- Hulpdiensten opvangen en informeren
- Werken volgens de BHV-organisatie en het ontruimingsplan
- Omgaan met brandmeldinstallaties en ontruimingsalarminstallaties
- Herkennen van brandcompartimentering, vluchtwegen, noodverlichting en andere brandveiligheidsvoorzieningen
- Samenwerken en communiceren met andere BHV’ers tijdens een incident.
Hierboven staan veel verschillende BHV-onderwerpen opgesomd. Het is in de praktijk niet mogelijk om al deze onderdelen tijdens één volledige herhalingsdag uitgebreid en realistisch te oefenen. Daarom is het belangrijk om te kijken naar de specifieke risico’s binnen jullie organisatie en op basis daarvan ieder jaar andere onderwerpen en scenario’s centraal te stellen. Op die manier kunnen in een periode van enkele jaren alle belangrijke onderdelen aan bod komen en blijft de training bovendien afwisselend en praktijkgericht.
Sommige vaardigheden verdienen daarbij extra aandacht en zouden bij voorkeur ieder jaar moeten terugkomen. Praktijkreanimatie is daar een goed voorbeeld van. Dit is een vaardigheid waarbij regelmatig oefenen belangrijk is om de handelingen snel, juist en met voldoende vertrouwen te kunnen uitvoeren wanneer dat echt nodig is.
